Nhà Thờ Mằng Lăng: Xây Năm 1892, Nơi Giữ Cuốn Sách Quốc Ngữ Đầu Tiên

Nẫu Tuy An chỉ đường tới nhà thờ Mằng Lăng kiểu rất gọn: "cứ chạy tới chỗ có hai cái tháp chuông xám xám bên đường là tới". Mà cái đáng xem nhất ở đây lại nằm trong hầm, không phải ở hai cái tháp đó.

Nhà thờ

Nhà thờ Mằng Lăng ở xã An Thạch, huyện Tuy An, xây năm 1892 — tới nay hơn 130 năm. Kiến trúc Gothic, tường xám, hai tháp chuông hai bên. Đây là một trong những nhà thờ cổ nhất còn lại ở Việt Nam.

Cuốn sách trong hầm

Thứ làm nên tên tuổi Mằng Lăng là cuốn Phép giảng tám ngày (tên La-tinh: Cathechismus) — cuốn sách đầu tiên in bằng chữ Quốc ngữ, hiện vẫn được cất giữ nguyên vẹn tại đây.

Nói cho dễ hình dung: cái thứ chữ mà bạn đang đọc bài này, lần đầu tiên được in thành sách, bản còn lại nằm ở cái nhà thờ nhỏ giữa đồng Tuy An này.

Sách đặt trong một khu hầm nhỏ xây trong khuôn viên. Ace tới nhớ hỏi để vào xem — chớ nhiều đoàn chỉ chụp hình mặt tiền vài kiểu rồi đi, bỏ mất đúng thứ đáng giá nhất ở đây.

Kiến trúc và khuôn viên

Mặt tiền hai tháp chuông, tường sơn màu xám xanh đã ngả theo thời gian, cửa vòm nhọn kiểu Gothic. Bên trong trần cao, cột và vòm gỗ. Khuôn viên rộng, có cây, có lối đi — đủ chỗ đi bộ vòng quanh ngắm từ nhiều góc.

So với mấy nhà thờ lớn ở thành phố thì đây nhỏ hơn nhiều. Cái đáng giá là tuổi và cái yên của nó, không phải quy mô.

Giờ đi và giờ mở cửa

Giờ mở cửa cụ thể tui chưa xác minh được nên không ghi bừa vào đây. Kinh nghiệm chung: đi buổi sáng, trời mát và ánh sáng đẹp cho mặt tiền hướng ra.

Tránh giờ lễ để khỏi làm phiền giáo dân. Cuối tuần và các dịp lễ Công giáo thì đông hơn hẳn.

Cách ứng xử

Đây là nơi thờ tự đang hoạt động, giáo dân vẫn đi lễ mỗi ngày chớ không phải bảo tàng.

• Ăn mặc kín đáo
• Nói nhỏ, tắt chuông điện thoại
• Không dùng flash trong nhà thờ
• Đang có lễ thì đứng ngoài chờ, đừng vào chụp
• Không leo lên bệ, không sờ hiện vật trong khu trưng bày sách

Ghép vào lịch trình

Nhà thờ nằm trên trục Mằng Lăng — đập Tam Giang — Gành Đá Đĩa — đầm Ô Loan. Đây là cung Tuy An kinh điển, và Mằng Lăng nên là điểm đầu tiên trong ngày:

• Sáng sớm: Mằng Lăng (mát, vắng, ánh sáng đẹp)
• Ghé nhanh: đập Tam Giang hoặc cầu gỗ Ông Cọp
• Gần trưa: Gành Đá Đĩa
• Chiều: đầm Ô Loan ăn sò huyết, ngắm hoàng hôn

Ghé nhà thờ chừng 45 phút tới 1 tiếng là đủ, tính cả thời gian vào coi sách.

Chụp ảnh ở đây thế nào cho đẹp

Mặt tiền hai tháp chuông đẹp nhất lúc sáng sớm, nắng còn thấp và mềm. Đứng lùi ra giữa sân chụp cả khối mới thấy được dáng nhà thờ.

Bên trong thì ánh sáng yếu, mà lại không được dùng flash — chỉnh máy nhạy sáng lên rồi tì tay cho chắc, chớ đừng bật flash cho tiện.

Hỏi gì khi tới

Tới nơi cứ hỏi lễ tân hoặc người trông coi hai câu: chỗ trưng bày sách mở lúc nào, và hôm nay có lễ giờ nào. Hai câu đó tiết kiệm cho ace cả buổi chờ.

Nẫu trong xứ đạo hiền lắm, hỏi là chỉ tận nơi chớ không ngại gì.

Đứng trước cuốn sách đó rồi ace sẽ thấy chuyến đi đáng hơn mấy tấm hình nhiều. Ghé chưa hăm?

Ảnh minh hoạ: Đông Hồ — Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0. Ảnh tạm, sẽ thay bằng ảnh chụp thật.