Xóm Nhà Cổ Làng Lò: Đạp Xe Qua Những Nếp Nhà Sáu Mươi Năm

Làng trải dọc 2 km bờ biển, nhưng thứ làm nhiều người đi chậm lại không nằm ngoài bãi. Đó là những căn nhà ba gian hình chữ L, tường vàng, mái ngói đỏ, xen trong mấy con ngõ của Lò 1, Lò 2 và Lò 3.

Nhà ở đây khác nhà chỗ khác thế nào

Nhiều căn được dựng từ thập niên 1960–1970. Kiểu nhà này từng phổ biến ở vùng duyên hải miền Trung, nhưng ở nhiều nơi đã được thay bằng nhà mới.

Làng Lò còn khá nhiều căn, có căn gần như giữ nguyên dáng cũ. Vài căn từng được chọn làm bối cảnh cho phim và chương trình truyền hình; nhờ vậy làng được nhắc tới nhiều hơn trong khoảng hai năm nay.

Đừng mong có một dãy nhà cổ xếp đều để chụp. Nhà cũ nằm xen với nhà mới, phải rẽ ngõ, nhìn chậm mới thấy.

Đi bằng gì

Đạp xe là vừa nhịp nhất. Đi xe máy thì qua ngõ nhanh quá và tiếng máy dễ làm phiền; đi bộ hết làng thì khá mỏi.

Một số homestay có xe đạp cho khách mượn, bạn nên hỏi trước lúc đặt phòng. Trên trang Thổ Địa hiện ghi nhận 35 cơ sở lưu trú trong khu này; khá nhiều chỗ là nhà dân tự làm nên chuyện hỏi mượn xe thường dễ.

Đi lúc nào

Sáng sớm hoặc chiều muộn. Giữa trưa, nắng dội xuống ngõ rồi hắt lại từ tường vôi, đạp một vòng là bở hơi.

Tui thích buổi sáng hơn. Cửa nhà còn mở, có người ngồi ngoài hiên, làng có tiếng nói chuyện và tiếng xe đi chợ. Trưa thì nhiều nhà đóng cửa, ngõ vắng; hình vẫn chụp được nhưng thiếu cái nhịp sống vốn làm nơi này khác chỗ khác.

Ba cụm, đi cụm nào

Làng gồm Lò 1, Lò 2 và Lò 3. Không có cụm nào mang tên “cụm nhà cổ”; các căn cũ nằm rải trong cả ba.

Cách đi gọn là bắt đầu từ một đầu làng, đạp dọc tới cuối rồi vòng về bằng ngõ khác. Thấy một mái ngói cũ thì dừng ngoài đường quan sát, đừng cố tìm một địa chỉ duy nhất trên bản đồ.

Điều cần nhớ: đây là nhà người ta đang ở

Những căn này không phải nhà bảo tồn. Không có bảng giới thiệu, không bán vé, và bên trong vẫn là bữa cơm, giấc ngủ của một gia đình.

• Chụp từ ngoài ngõ thì được. Muốn bước vào sân hay hiên phải xin phép.
• Không mở cổng, không đưa máy qua cửa sổ.
• Gặp chủ nhà thì chào một câu. Nẫu vui chuyện có khi kể luôn căn nhà bao nhiêu tuổi.
• Đi nhóm đông thì tách ra, đừng đứng kín trước cửa nhà ai.

Đáng dành bao lâu

Một vòng thong thả mất chừng một tiếng rưỡi tới hai tiếng, kể cả lúc dừng chụp. Ghép với cảng cá buổi sớm là vừa hết buổi sáng.

Nhà cũ rồi sẽ có căn phải sửa, có căn được xây lại. Muốn coi cái dáng làng bây giờ thì ghé sớm; vài năm nữa chưa chắc từng mái ngói còn nguyên chỗ cũ.